تیک بیم تیک بیم تیک بیم تیک بیم تیک بیم تیک بیم تیک بیم تیک بیم
سازمان ها / یکشنبه, 2 شهریور 1399

بیمه شخص ثالث چیست؟

نویسنده مطلب       مرتضی سلطانپور

بیمه شخص ثالث چیست؟

 
شاید برای شما هم جالب باشد که بیمه شخص ثالث پر مخاطب ترین نوع بیمه ای است که در ایران ارائه می شود. از نگاه کارشناسی علت آن مربوط می شود به اجباری بودن بیمه شخص ثالث در بازار بیمه ایران و باید توجه داشت در صورتی که وسیله نقلیه ای تحت پوشش این بیمه نباشد مسلما مشکلات و عواقب سنگینی برای راننده در پی خواهد داشت که در این متن حتما به طور مفصل شرح داده می شود.
خرید آنلاین بیمه شخص ثالث
نکته اینجا است که شما به عنوان یک شهروند ایرانی تا چه اندازه با جزییات پرمتقاضی ترین نوع بیمه در کشور آشنایی دارید؟
فهرست مطالبی که در این مقاله می خوانید:
دلیل نامگذاری این بیمه تعامل سه طرفه ای است که در آن وجود دارد:
در بیمه شخص ثالث، مالک وسیله نقلیه شخص اول به شمار می آید (که در اکثر بیمه نامه ها تحت عنوان بیمه گزار شناخته می شود)، شخص ثانی شرکت بیمه است که متعهد به جبران هزینه ها طبق قرارداد است (که در بیمه نامه با عنوان بیمه گر درج می شود) و در نهایت شخص ثالث فرد زیان دیده در حوادث رانندگی است (که منظور غیر از راننده مقصر است). به عنوان نمونه، تمامی اشخاصی که در یک حادثه تصادف، زیان مالی و جانی می بینند تحت پوشش بیمه شخص ثالث قرار می گیرند و این بیمه هزینه های مربوط به درمان، فوت و خسارات وارد شده به اموال را جبران می کند. در اینگونه اتفاقات راننده مقصر هم می تواند از مزایای بیمه حوادث راننده که شاخه ای جدید از بیمه شخص ثالث به شمار می آید استفاده کند. باید توجه داشت که بیمه حوادث راننده فقط و فقط زیان های جانی را به عهده می گیرد و در مقابل زیان های مالی هیچ گونه مسئولیتی ندارد.
بیمه شخص ثالث را می توان از تمامی شرکت های بیمه خریداری کرد و هزینه های تعیین شده برای این نوع بیمه تقریبا در تمامی شرکت ها یکسان هستند. شاید کیفیت ارائه خدمات در هرکدام از شرکت ها متفاوت باشد که بستگی به سیاست های جلب رضایت مشتریان در آن شرکت دارد. به این ترتیب می توانید با بهترین نوع بیمه شخص ثالث نیز آشنا شوید.
چگونگی محاسبه حق بیمه در بیمه شخص ثالث
بیمه شخص ثالث بر چند اساس تعیین می شود و عوامل مختلفی هم وجود دارد که بر قیمت نهایی این بیمه تاثیر می گذارند.
اول- بیمه مرکزی، اعلام کننده حق بیمه پایه
مبلغی که برای دیه کامل انسان در ماه حرام اعلام می شود تعیین کننده حق بیمه در بیمه شخص ثالث و تعهدات این بیمه برای پوشش زیان های جانی و مالی است. این رقم را هر سال قوه قضاییه اعلام می کند. برای مثال در سال ۹۸ دیه کامل انسان در ماه های حرام ۳۶۰ میلیون تومان و در ماه های غیر حرام ۲۷۰میلیون تومان اعلام شد. بر اساس تقویم قمری ماه های ذی الحجه، ذی القعده، رجب و محرم به عنوان ماه های حرام شناخته می شوند. به این معنا که اگر شخصی در هر کدام از این چهار ماه بر اثر حوادث رانندگی فوت کند میزان دیه ای که برای او تعلق می گیرد ۳۶۰ میلیون تومان و در سایر ماه ها ۲۷۰ میلیون تومان است. به این ترتیب حداقل پوشش مالی در سال ۹۷ به میزان یک چهلم دیه کامل انسان در ماه های حرام یعنی ۹۰ میلیون تومان تعیین شده است. بیمه مرکزی با توجه به این مبلغ، حداقل و حداکثر حق بیمه پایه را محاسبه کرده و به شرکت های بیمه گر اعلام می کند. از آنجایی که این مبلغ حق پایه بیمه است، فاکتورهای مختلف دیگری وجود دارد که حق بیمه را می توانند افزایش و یا کاهش دهند که در ادامه با این عوامل بیشتر آشنا خواهیم شد.
دوم- عدم خسارت بیمه شخص ثالث و تخفیف های مربوط به آن
این عامل که با عنوان مخفف «ت ع خ» (=تخفیف عدم خسارت) در بیمه نامه ها ذکر می شود در واقع تخفیفی است که اشخاص بیمه گزار با استفاده نکردن از مزایای بیمه شخص ثالث می توانند از آن بهره مند شوند. هرچه تعداد سال هایی که از بیمه شخص ثالث استفاده نکرده باشید بالاتر باشد از تخفیف بیشتری برخوردار خواهید شد. برای مثال اگر به مدت دو سال از بیمه شخص ثالث خود استفاده نکرده باشید و در تصادفی مقصر شناخته نشوید، در زمان مقرر که برای تمدید بیمه نامه خود به دفتر بیمه مراجعه می کنید می توانید از ۵% تخفیف بهره ببرید و هزینه کم تری بپردازید. با این حساب هرچه تعداد سال های عدم استفاده بیشتر باشد تخفیف شما مطابق با جدول پایین بیشتر خواهد بود.
ت ع خ      درصد تخفیف    
یک سال             ۵%  
دو سال           ۱۰% 
سه سال          ۱۵%
چهار سال        ۲۰%
پنج سال          ۲۵% 
شش سال        ۳۰%
هفت سال        ۳۵% 
هشت سال       ۴۰%
نه سال به بالا   ۴۵%
 

سوم- نوع کاربری وسیله نقلیه

 
از آنجایی که میزان ریسک در بیمه برای شرکت های بیمه گر یکی از اساسی ترین عوامل تعیین حق بیمه است، نوع کاربری وسیله نقلیه نشان می دهد که شرکت بیمه تا چه میزان متقبل ریسک و هزینه های معمول در حوادث رانندگی می شود. برای مثال خودروهای با کاربری تاکسی که میزان تردد بالایی دارند ۲۰% بیشتر و یا خودروهای آموزش رانندگی که احتمال خطای راننده در آن ها بالا است، ملزم می شوند تا برای بیمه شخص ثالث ۱۵% حق بیمه بیشتری پرداخت کنند. از نظر کارشناسی کاربری های دیگری مانند آمبولانس، بارکش، سازمانی و… هم تعریف شده اند که هرکدام شرایط ویژه خود را دارند
.

چهارم- بیمه شخص ثالث و جریمه دیرکرد

 
همانطور که می توانید برای تخفیف عدم خسارت از مزایای تخفیف حق بیمه برخوردار شوید در مقابل در صورتی که برای تمدید بیمه شخص ثالث دیرکرد و یا به هر دلیلی وقفه ای داشته باشید ملزم خواهید بود که حق بیمه بیشتری پرداخت کنید. این قانون به علت اجباری بودن بیمه شخص ثالث تصویب شده است. رقم جریمه دیرکرد به صورت روزشمار محاسبه می شود و حداکثر برای ۳۶۵ روز در نظر گرفته می شود. به این معنا که دیرکرد یک سال با دوسال تفاوتی نخواهد داشت و همان یک سال به عنوان دیرکرد محاسبه می شود.
 

پنجم- سقف تعهدات مالی شرکت بیمه

 
این هم یکی از آن عواملی است که هرچه رقم آن بالاتر باشد باعث می شود حق بیمه هم بیشتر شود. میزان پوشش که نشان دهنده سقف تعهد مالی شرکت بیمه در برابر بیمه گزار و خسارت های مالی و جانی است تاثیر مستقیمی بر حق بیمه می گذارد. همانطور که گفته شد هرساله بیمه مرکزی مبلغی را به عنوان حداقل پوشش مالی اعلام می کند که این رقم برای سال ۹۸ مبلغ ۹۰ میلیون تومان بوده در حالی که تمامی متقاضیان به عنوان بیمه گزار این امکان را دارند تا با پرداخت حق بیمه بیشتر سقف تعهدات مالی شرکت بیمه را افزایش دهند. اگر فرض کنیم که در یک تصادف میزان خسارت وارده حدود ۱۰ میلیون تومان باشد و بیمه گزار همان حداقل پوشش مالی را خریداری کرده باشد، حالا ملزم است که ۲٫۳ میلیون تومان را شخصا پرداخت کند. این درحالی است که می توانست با پرداخت مبلغی بیشتر، پوشش مالی بالاتری در حدود ۱۱ و یا ۱۲ میلیون تومان را خریداری کند.
 

ششم- تخفیف شرکت های بیمه

 
با توجه به اینکه بیمه مرکزی هر سال اعلام می کند که حداقل و حداکثر حق بیمه باید چه میزانی داشته باشد، شرکت های بیمه با توجه به خدماتی که ارائه می دهند و سیاست های خاصی که در پی می گیرند، مبلغ حق بیمه را در همین بازه تعیین می کنند. علت تفاوت حق بیمه شرکت ها با یکدیگر در همین است که هر کدام مبلغ مشخصی را به عنوان تخفیف مجاز در نظر می گیرند تا رضایت مشتریان را بیشتر جلب کنند. اما در نهایت با وجود تخفیف ها، حق بیمه نباید از حداقلی که بیمه مرکزی اعلام کرده، کم تر باشد.
هفتم- مدت اعتبار بیمه نامه ها برای بیمه شخص ثالث
مدت اعتباری که برای بیمه شخص ثالث تعیین می شود، متغیر بوده و می تواند از چند روز تا یک سال را شامل شود. به همین جهت است که بعضی از شرکت ها، بیمه شخص ثالث را به صورت روزشمار ارائه می دهند. با این حال خرید بیمه شخص ثالث به صورت سالانه برای متقاضیان به صرفه تر است. علت آن است که ریسک بیمه های کوتاه مدت بیشتر است و برای همین قیمت یک بیمه نامه سه ماهه، از یک چهارم قیمت بیمه نامه سالانه بیشتر خواهد بود.
با توجه به تمامی نکات و عواملی که گفته شد، هرکدام از این موارد می تواند در افزایش و یا کاهش میزان حق بیمه تاثیرگذار باشد. محاسبه قیمت نهایی حق بیمه با در نظر گرفتن تک تک این متغیرها صورت می گیرد و با تغییر هرکدام از این فاکتورها و در نتیجه تغییر قیمت نهایی، می توانید از بیمه ای با شرایط مطلوب خودتان بهره مند شوید. برای مثال می توانید میزان پوشش مالی را تا ۲۰ یا ۲۵ میلیون و یا حتی بیشتر افزایش دهید.
درنهایت همانطور که گفته شد قیمت بیمه شخص ثالث در شرکت های مختلف تفاوت محسوس چندانی ندارد اما شرکت های بیمه برای رقابت با یکدیگر و جلب رضایت مشتریان خدمات متفاوتی را ارائه می دهند و سیاست های ویژه خود را دنبال می کنند.
بهترین بیمه شخص ثالث را کدام شرکت بیمه ارائه می دهد؟
جواب این سوال این است که بهترین بیمه شخص ثالث بر اساس اولویت های هر شخص تعیین می شود. برای مثال بسیاری از متقاضیان صرفا به دنبال این هستند که بیمه نامه های ارزان تری را خریداری کنند. یا در مقابل، کسانی هستند که نگران سقف تعهدات بالاتری می گردند و تمایل دارند با پرداخت حق بیمه بیشتر از میزان پوشش مالی بالاتری برخوردار شوند. در سالیان گذشته مقایسه خدمات شرکت های بیمه برای افراد بسیار سخت بود. احتمالا برای این کار شخص باید زمان بسیار طولانی را برای مراجعه به هریک از دفاتر بیمه صرف می کرد تا بتواند خدمات شرکت های مختلف را مقایسه کند. اما امروزه این کار به سادگی و تنها با مراجعه به سایت tikbim.com فراهم شده و با وارد کردن و تغییر دادن هرکدام از فاکتورهایی که گفته شد و نام شرکت بیمه مورد نظر می توانید حق بیمه نهایی را محاسبه و این مبلغ را در شرکت های مختلف محاسبه کنید.
در ارتباط با مقایسه کیفیت ارائه خدمات، بیمه مرکزی هر سال آماری را منتشر می کند که نشان می دهد بیمه گزاران چه میزان رضایتمندی از شرکت های مختلف داشته اند. در این سنجش عوامل مختلفی در نظر گرفته می شوند: سقف تعهدات، نحوه پاسخگویی به مشتریان (سرعت و شفافیت)، ارائه اطلاعات در زمان صدمه، دانش کارمندان، سرعت صادر کردن خسارات، رضایت مالی بیمه گزاران (در حق بیمه و یا خسارات دریافتی)، سادگی و سرعت پرداخت زیان های مالی، صادقانه بودن تبلیغات، نحوه رسیدگی به شکایت ها، مدت اعتبار بیمه نامه ها و بسیاری از عوامل دیگر که تاثیرگذارند. رتبه بندی این شرکت ها را می توانید در tikbim.com به صورت کامل و با جزییات دقیق مشاهده کنید.
چگونه می توان جریمه دیرکرد بیمه شخص ثالث را کاهش داد؟
در بخش های پیشین توضیح داده شد که بیمه شخص ثالث برای تمامی دارندگان وسایل نقلیه اجباری است و نداشتن آن حتی برای مدت کوتاهی در حد یک روز هم عواقبی را برای اشخاص به دنبال خواهد داشت. شرایط مختلفی را می توان تصور کرد که در آن اشخاص امکان تمدید بیمه نامه را در تاریخ مقرر نداشته باشند. عواملی مانند: فراموشی، مشکلات مالی، در دسترس نبودن دفتر بیمه و یا … به این ترتیب شرکت های بیمه در صورتی که در تمدید بیمه شخص ثالث تاخیر داشته باشید آن را به صورت روزشمار محاسبه و اعمال می کند.
هزینه ای که تحت عنوان دیرکرد بیمه شخص ثالث به حق بیمه اضافه می شود به هیچ عنوان قابل تخفیف نبوده و کاهش یا حذف آن توسط نمایندگی دفتر بیمه تخلف به شمار می آید.
عواقب دیرکرد بیمه شخص ثالث
علاوه بر جریمه دیرکرد که در نهایت متوجه دارندگان وسایل نقلیه می شود، تبعات متعدد دیگری نیز وجود دارند که برای شخص مشکل آفرین می شوند:
1. متوقف شدن توسط پلیس راهنمایی و رانندگی: به محض اینکه پلیس راهنمایی و رانندگی خودرو شما را به عنوان وسیله نقلیه ای فاقد بیمه شخص ثالث شناسایی کند، خودرو شما متوقف و به پارکینگ انتقال داده می شود. در این حالت به سرعت باید بیمه نامه شخص ثالث تهیه کنید و علاوه بر جریمه دیرکرد، هزینه های پارکینگ هم بر عهده شما خواهد بود.
2. تصادفات و خسارت ها: در صورتی که بیمه شخص ثالث شما به پایان رسیده باشد، در سوانح رانندگی چه مقصر باشید و چه زیان دیده، مشکلات مختلفی را پیش رو خواهید داشت. اگر مقصر باشید تمامی هزینه ها و خسارات مالی و جانی به عهده شما خواهد بود. در چنین وضعیتی اگر فردی در تصادف فوت کند و یا دچار صدمات جدی جانی شود با موقعیت سخت و جبران ناپذیری مواجه می شوید.
در صورتی که زیان دیده باشید باز هم مشکلاتی برای شما پیش می آید. پلیس راهنمایی و رانندگی برای ارائه گزارش سانحه و جزییات آن به مدارک هر دو طرف تصادف نیاز دارد. شرکت بیمه ای هم که طرف قرارداد شخص مقصر است، در پرداخت خسارت ها به شخص زیان دیده که اعتبار بیمه شخص ثالث او به اتمام رسیده، ممکن است مشکلاتی به وجود آورد و به این ترتیب زیان های مالی و جانی سنگینی متوجه شما خواهد بود.
3. خرید و فروش خودرویی که فاقد بیمه شخص ثالث است: امکان خرید و فروش خودرویی که فاقد بیمه شخص ثالث است وجود ندارد و مالک باید برای خودرو بیمه شخص ثالث تهیه کند.
4. افزایش حق بیمه: همانطور که قبلا گفته شد، جریمه دیرکرد بیمه شخص ثالث به هیچ عنوان قابل بخشش و یا تخفیف نیست و مواردی پیش می آید که این مبلغ حتی به یک میلیون تومان هم می رسد.
خودرویی که دارای «ت ع خ » (تخفیف عدم خسارت) باشد، در صورتی که در تمدید بیمه شخص ثالث تاخیر داشته باشد، تعداد سال های تخفیف آن از بین نمی رود و شرکت بیمه آن را در محاسبه بیمه اصلی لحاظ خواهد کرد. برای مثال ماشینی که سه سال «ت ع خ» دارد، مطابق با روزهای تاخیر در تمدید بیمه نامه جریمه خواهد شد و این دیرکرد را بدون هیچ گونه تخفیفی باید پرداخت کند. اما در محاسبه حق بیمه اصلی، تعداد سال های عدم خسارت و تخفیف شامل آن لحاظ می شود و در پرداخت حق بیمه اصلی از ۱۵% تخفیف برخوردار خواهد شد.
چند روز قبل از اتمام اعتبار بیمه نامه برای تمدید آن باید اقدام کرد؟
اعتبار بیمه نامه از راس ۱۲ بامداد فردای خرید بیمه نامه شروع می شود و در بامداد روز سررسید (که در بیمه نامه ذکر شده) به پایان می رسد. برای مثال در صورتی که سررسید بیمه نامه شما روز چهارشنبه باشد و شما در هر ساعتی از همان روز بیمه نامه خود را تمدید کنید، اعتبار بیمه نامه جدید شما از ۱۲ بامداد پنجشنبه شروع می شود و در این فاصله تحت پوشش بیمه شخص ثالث به شمار نمی آیید و در صورت بروز حادثه، تمامی هزینه ها را شخصا باید پرداخت کنید.
بهترین زمانی که برای تمدید بیمه نامه می توانیم به شما پیشنهاد بدهیم، یک هفته قبل از پایان اعتبار است. تمدید بیمه نامه زودتر از یک هفته، از نظر کارشناسی مقرون به صرفه نیست و به نحوی هدر دادن پول و زمان است.
در مدت زمانی که بیمه نامه قبلی و بعد هم پوشانی دارند و تاریخ آن بین هردو بیمه نامه مشترک است، از بیمه نامه قبلی استفاده می شود و آن را ملاک قرار می دهند.
اگر ۴ سال تخفیف عدم خسارت داشته باشید این رقم در بیمه نامه جدید شما نیز درج می شود. در صورتی که در مدت هم پوشانی دو بیمه نامه دچار سانحه شوید و شرایط به نحوی باشد که از بیمه شخص ثالث خود استفاده کنید ۴ سال تخفیف شما از بین می رود و باید در بیمه نامه جدید اعمال